GY!BE

Godspeed You! Black Emperor'ı post-rock'ın yavaş yükselen gitarlarıyla anlatmak mümkün, ama eksik kalır. 1994'te Montreal'de kurulan bu kolektifin asıl işi, müziğin çevresine bir altyapı örmekti: bir kayıt stüdyosu, konser mekânları, el yapımı ambalajlar ve sahnede dönen film makaraları. Godspeed'in albümleri bu altyapının en görünür ürünleri, ama tek ürünleri değil.

Kaset ve isim

Godspeed adını taşıyan ilk kayıt, All Lights Fucked on the Hairy Amp Drooling, 1993'te büyük ölçüde Efrim Menuck tarafından tek başına kaydedildi ve Aralık 1994'te 33 kopyalık bir kaset olarak yakın çevreye dağıtıldı. Kaset yıllarca kayıp sayıldı. 2022'de internete sızınca Menuck onu Bandcamp'te resmî olarak yayımladı, gelirini bağışladı ve kısa bir not düştü: bu kayıt bir "emeklilik mektubu"ydu ve sonra gelen grupla bir ilgisi yoktu. Bu not ciddiye alınmalı. All Lights Fucked'ta sonraki Godspeed'in taslağını aramak, kaydın kendisinden çok efsanesini dinlemek olur.

Asıl grup 1994'te Menuck, basçı Mauro Pezzente ve gitarist Mike Moya ile şekillendi. İsim, Mitsuo Yanagimachi'nin 1976 tarihli belgeseli God Speed You! Black Emperor'dan geliyor; film Japonya'daki Black Emperors adlı motosiklet çetesini izler. Kadro kısa sürede genişledi. Menuck'ın anlatımına göre katılmak için bir enstrüman çalmak ve makul bir insan görünmek yetiyordu. Böylece iki davul, iki bas, yaylılar ve teyp döngüleri aynı sahnede buluştu. Ortada bir solist yoktu.

Van Horne'daki loft

Hotel2Tango, Pezzente ile Kiva Stimac'ın Van Horne Caddesi'ndeki bir loftu olarak başladı. Menuck mekânın kirasını devralınca burası önce yaşam alanı, sonra prova odası ve kayıt dışı bir konser salonu oldu. Konserler kalabalık ve hırsızlık yüzünden kontrol edilemez hale gelince durduruldu. Pezzente ve Stimac da bu geleneği kendi açtıkları Casa del Popolo'ya ve Suoni Per Il Popolo festivaline taşıdı.

Stüdyo tarafı ise Menuck ile basçı Thierry Amar'ın dört kanallı bir Teac teyp ve ardından bir Tascam sekiz kanalla başlayan deneylerinden büyüdü. Prodüktör Howard Bilerman'ın ekipmanıyla birleşen bu çekirdek, zamanla 24 kanallı analog bir stüdyoya dönüştü. 2000'lerin ortasında Radwan Ghazi Moumneh ortaklığa katıldı ve stüdyo birkaç sokak öteye taşındı. Yeni binada Constellation'ın ofisleri de yer aldı. Arcade Fire gibi şehrin başka müzik çevrelerinden gruplar da bu odalardan geçti.

Constellation'ın kendisi ise Godspeed üyelerinin değil, Ian Ilavsky ile Don Wilkie'nin 1997'de kurduğu bir şirketti. Bu ayrım önemli. Godspeed'in çevresindeki ağ tek bir kişinin ya da tek bir grubun kurduğu bir yapı değildi; birbirine yaslanan bağımsız birimlerden oluşuyordu.

F♯ A♯ ∞ ve ezilmiş bozukluk

F♯ A♯ ∞, Mayıs 1997'de Hotel2Tango'da kaydedildi ve 14 Ağustos 1997'de Constellation'dan numaralı 500 kopyalık bir LP olarak çıktı. Her kopya elle hazırlanmıştı. İçinde orijinal fotoğraflar ve grup üyelerinin tren raylarına bırakıp ezdirdiği bozuk paralar vardı. Bir yıl sonra Kranky'nin yayımladığı CD, sonradan "East Hastings" adıyla bilinecek bölümü de içeren genişletilmiş bir versiyondu. Aynı albümün iki ayrı fiziksel hali, grubun kaydı sabit bir nesne olarak görmediğini baştan gösteriyordu.

Açılıştaki "The Dead Flag Blues"un monoloğu, Menuck'ın bitmemiş senaryosu Incomplete Movie About Jail'den alınmış. Metinde yanan bir araba ve bayrakları direklerinde ölmüş bir şehir var. Kıyamet burada bilimkurgu dekoru gibi değil, bir şehrin çatlaklarından büyütülmüş bir manzara gibi işler. Konuşma parçaları ve saha kayıtları, grubun çaldığı kadar kesip yapıştırdığı bir malzeme olduğunu duyurur.

Mart 1999'da çıkan Slow Riot for New Zerø Kanada EP'si iki parçadan oluşuyordu. Konser listelerinde "Gorecki" diye geçen "Moya", Henryk Górecki'nin Üçüncü Senfoni'sinden yola çıkan bir düzenlemeydi. "BBF3" ise sokakta konuşturulan, kendine Blaise Bailey Finnegan III diyen bir adamın uzun, tedirgin monoloğu üzerine kuruluydu. Adamın kendi şiiri diye okuduğu dizelerin büyük kısmı aslında Iron Maiden'ın "Virus" şarkısının sözleri. Godspeed bu kaydı düzeltmeye ya da yorumlamaya kalkmaz, olduğu gibi bırakır.

Grubun ilk Amerika turnesinde onları yanına alan Low'du. Alan Sparhawk yıllar sonra bu turneyi, güneydoğudaki küçük salonlarda Godspeed'den sonra sahneye çıkmanın boş bir kraterde durmaya benzediğini söyleyerek anlatacaktı.

Bu yıllarda Menuck, Sophie Trudeau ve Thierry Amar'la birlikte A Silver Mt. Zion'u kurdu. Proje başta Menuck'ın nota yazmayı öğrenmesine yardım edecek bir çalışma olarak düşünülmüştü. İlk albüm He Has Left Us Alone but Shafts of Light Sometimes Grace the Corner of Our Rooms..., Godspeed'in suskun dünyasının aksine Menuck'ın ve grup arkadaşlarının sesini öne çıkarıyordu.

Dokuz gün, bir Albini oturumu

Ekim 2000'de çıkan Lift Your Skinny Fists Like Antennas to Heaven'ın plak notları kaydın koşullarını açıkça yazıyor: Toronto'daki Chemical Sound'da, Şubat ayında dokuz gün, kayıt tuşuna Daryl Smith basıyor; diğer bant parçaları dört yıl boyunca Hotel2Tango'da birikmiş. Albüm, "Storm", "Static", "Sleep" ve "Like Antennas to Heaven" adlı yaklaşık yirmişer dakikalık dört parçadan oluşur ve dünyadaki bütün mahkûmlara ithaf edilmiştir. Ambalajda her parçanın alt bölümlerini gösteren grafik bir şema ve William Schaff'ın Notes to a Friend; Silently Listening adlı fanzininden alınmış çizimler yer alır. Temalar bir enstrümandan ötekine geçer, bir saha kaydıyla kesilir, çok sonra değişmiş olarak geri döner. Parçalar bir bestenin icrası gibi değil, kalabalık bir odanın uzun süre birbirini dinlemesinin kaydı gibi duyulur.

Kasım 2002'de gelen Yanqui U.X.O. ise Chicago'daki Electrical Audio'da Steve Albini tarafından kaydedildi ve Bilerman ile grup tarafından Hotel2Tango'da miks edildi. Albini'nin odayı olduğu gibi kaydetmeye dayanan yaklaşımı, önceki albümün katmanlı genişliğinin yerine daha çıplak ve fiziksel bir gitar sesi getirdi. "Yanqui" İspanyolcada Yankee demek, "U.X.O." ise patlamamış mühimmat. Ön kapakta bombaların düştüğü bir film karesi var, iç kapakta ise Montrealli sanatçı Nadia Moss'un üzerine "HOPE" yazılmış bir çekiç çizimi. Arka kapaktaki diyagram, dönemin dört büyük plak şirketiyle silah üreticileri arasındaki bağları okla gösteriyordu. Grup sonradan EMI'nin şemada yanlışlıkla AOL Time Warner'ın yan kuruluşu gibi gösterildiğini açıkladı ve bu hatayı düzeltti. Hata gerçekti; şemanın dinleyiciye yönelttiği, bu plağın hangi sistemin içinden geçerek eline ulaştığı sorusu ise geçerliliğini korudu.

Film makarası ve ödül çeki

Grup 2003'te ara verdi, 2010'da yeniden bir araya geldi. Dönüşle birlikte sahnenin arkasındaki projeksiyonlar da belirgin bir imza kazandı: film yapımcısı Karl Lemieux 2010'dan beri konserlerde 16 mm projektörlerle çalışıyor. Lemieux'ya göre her gece farklı, uzun turnelerde neredeyse bir koreografiye dönüşen bu projeksiyonlar, davulcunun bagetleri kaldırmasını bekleyen elle yönetiliyor. Başta yan yana iki projeksiyonla çalışan Lemieux, sonraki yıllarda panorama gibi yan yana dizilmiş beş projektöre geçti. Film de müzik gibi o akşam çalınan bir enstrüman.

Nisan 2011'de Hotel2Tango'da kaydedilen 'Allelujah! Don't Bend! Ascend!, 2012'de bir Boston konserinde sessizce satışa çıktı ve 2013 Polaris Müzik Ödülü'nü kazandı. Grup törene gitmedi. Yayımladığı açıklamada, kemer sıkma döneminde müzisyenleri kurumsal pankartlar altında bir çek için yarıştıran bir galayı eleştirdi ve 30.000 dolarlık ödülü Quebec cezaevlerinde müzik eğitimi veren programlara bağışladı. Lift Your Skinny Fists'in mahkûmlara ithafından on üç yıl sonra, ödül parası da aynı insanlara gitti.

Başlıktaki sayı

Asunder, Sweet and Other Distress (2015) ile Luciferian Towers (2017) bu yeniden kurulmuş sesi sürdürdü, G_d's Pee at State's End! (2021) de aynı hatta kaldı. Grubun Luciferian Towers için yazdığı kısa metin, albümü ortak bir dağınıklığın içinde, köpekler ve çocuklar büyütülürken yapılmış bir kayıt olarak tarif ediyor ve hepsinin yanan bir motorbotta kaydedildiğini söylüyordu. 4 Ekim 2024'te çıkan NO TITLE AS OF 13 FEBRUARY 2024 28,340 DEAD ise politik göndermeyi hiç olmadığı kadar doğrudan başlığa yazdı. Sayı, o tarihte Gazze'de açıklanan ölü sayısıydı. Grubun duyuru metni, küçük bedenler düşerken hangi jestin anlamlı olabileceğini soruyor ve başlığı büyüyen bir yığının üzerine konmuş bir tarih işareti olarak tarif ediyordu.

Albüm yine enstrümantal. Kapanıştaki "Grey Rubble – Green Shoots" adıyla bile ne yapmaya çalıştığını söylüyor: enkazın grisinin içinden çıkan yeşil filizler. Müzik haber görüntülerini tekrar etmiyor, uzun ve ağır ses bloklarında o sayının arkasındaki yası taşıyor.

"East Hastings"in kısaltılmış bir bölümü 2002'de 28 Days Later'da ıssız Londra sokaklarının üzerinde çalmıştı ve 2025'te 28 Years Later'da yeniden duyuldu. Grup bu görünürlüğü bir kariyer basamağına çevirmedi. Bugün grubun resmî kadro listesinde gitarların, basların, davulların ve kemanın yanında iki ismin karşısında aynı görev yazıyor: 16 mm projeksiyon.